Nobel, tinh hoa nhân loại

Thẻ: KienThucMoiNgay

  • Tập 3 — Chữa bệnh bằng thứ gây bệnh?

    “Bức xạ gây ung thư, sao lại chữa ung thư?”

    Năm 1896, Becquerel phát hiện uranium tự phát ra bức xạ. Vợ chồng Curie nghiên cứu tiếp, và Marie chỉ ra rằng bức xạ đến từ chính bên trong nguyên tử. Từ phát hiện ấy, bà còn mở đường cho cả một ngành y học: xạ trị.

    Bức xạ làm đứt gãy DNA — mà tế bào ung thư phân chia nhanh, sửa lỗi lại kém. Nên bác sĩ tính liều thật chuẩn và ngắm thật trúng vào khối u, như cách Sakura tự rút ra: “Không phải chữa bằng thứ gây bệnh. Mà là học cách ngắm cho trúng.” 🎯

    Giải Nobel Vật lý 1903 được trao cho Henri Becquerel, Pierre Curie và Marie Curie — người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử nhận giải Nobel.

    🔜 Bạn có biết Marie Curie còn đoạt thêm một giải Nobel nữa, ở một ngành khoa học hoàn toàn khác không?

    Bạn từng nghe tới xạ trị chưa — bạn thấy cách ngắm trúng này có thông minh không? 👇

    Xem tập này trên Facebook

  • Tập 2 — Cái đĩa mốc bị bỏ quên?

    “Đau họng, uống nốt kháng sinh của mẹ là khỏi nhỉ?”

    Khoan đã — đó chính là câu mở đầu của tập này, và cũng là thói quen nguy hiểm mà chính người tìm ra penicillin đã cảnh báo từ năm 1945 đấy!

    Năm 1928, Fleming thấy một đĩa vi khuẩn bị nhiễm mốc: quanh vết mốc, vi khuẩn chết sạch. Hơn mười năm sau, Florey và Chain mới biến phát hiện bị bỏ quên đó thành thuốc. Penicillin phá cách vi khuẩn xây thành tế bào — như xây tường mà thiếu vữa — còn tế bào người không có lớp thành đó, nên thuốc đánh trúng vi khuẩn.

    Nhưng đau họng thường do virus, mà kháng sinh không diệt được virus. Uống bừa chỉ giúp vi khuẩn kháng thuốc sinh sôi. Một đĩa mốc đã cứu hàng triệu người — đừng làm nó mất tác dụng vì vài viên thuốc uống dở.

    🔜 Tập sau: bức xạ gây ung thư, sao lại chữa được ung thư? Câu chuyện của Marie Curie và giải Nobel Vật lý 1903.

    Nhà bạn có còn giữ vỉ kháng sinh uống dở nào không? 👇

    Xem tập này trên Facebook

  • Tập 1 — Nhìn xuyên cơ thể?

    “Sao chụp X-quang lại thấy được xương em nhỉ?”

    Câu hỏi của Sakura cũng chính là bí mật đằng sau giải Nobel Vật lý đầu tiên trong lịch sử đấy!

    Năm 1895, nhà vật lý Röntgen bọc kín một ống phóng điện bằng bìa đen. Thế mà màn huỳnh quang gần đó vẫn sáng lên! Ông cũng chưa biết thứ tia lạ đó là gì, nên gọi nó là tia X. Hóa ra tia X đi qua da thịt khá dễ, nhưng xương chặn lại nhiều hơn — nên tấm phim chụp chính là “cái bóng” của bộ xương, như Sakura tự suy luận ra trong video.

    Từ phát hiện tình cờ đó, nhân loại có máy X-quang, chụp CT và máy soi hành lý ở sân bay. Và điều đẹp nhất: Röntgen không đăng ký bằng sáng chế, nên tia X lan khắp thế giới rất nhanh, cứu vô số người.

    🔜 Tập sau: một đĩa mốc bị bỏ quên trong phòng thí nghiệm đã trở thành thuốc cứu hàng triệu người như thế nào?

    Bạn còn nhớ lần đầu tiên mình được chụp X-quang là khi nào không? 👇

    Xem tập này trên Facebook